Yurtdışı Doktora Eğitimi Sürecinde Askerlik Tecili ve Bedelli Askerlik İptali: Kendi Deneyimim

2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla Almanya’da yurtdışı doktora eğitimime başladım. Aynı zamanda üniversitede araştırma elemanı olarak çalışıyorum. Bu yazıda, yurtdışında doktora yapanlar için oldukça kritik olan askerlik tecili, bedelli askerlik iptali ve özel öğrencilik sürecini kendi deneyimim üzerinden adım adım paylaşmak istiyorum.

Yüksek Lisans Sonrası Süreç ve Bedelli Askerlik

2023 Haziran ayında yüksek lisans eğitimimi tamamladım. Doktora eğitimime ise 2025 Ağustos’ta başladığım için arada geçen sürede askerlik tecilim sona erdi. Bakaya durumuna düşmemek adına, 2024 Aralık ayında o yıl için belirlenmiş bedelli askerlik ücretini ödeyerek yoklamamı yaptırdım.

Normal şartlar altında 2025 Ağustos celbinde askere gidecektim. Ancak Nisan 2025’te şu anki doktora ve araştırma pozisyonum için kabul alınca, Ağustos celbimi Aralık celbine ertelettim.

Yurtdışı Doktora ve Öğrencilik Statüsü

Doktora yaptığım enstitünün kurallarına göre, bir süpervizör ile anlaşarak çalışmalara başladıktan sonra ilk 3 ay içinde resmi doktora programına başvurmak gerekiyor. Gerekli admission presentation aşamalarını geçtikten sonra öğrenci kaydı tamamlanıyor.

Bu nedenle fiilen Ağustos’ta çalışmaya başlasam da, öğrenci kaydım Ekim ayı içinde gerçekleşti. Bu detay, askerlik işlemleri açısından oldukça önemli.

Eğitim Ataşeliği ve Özel Öğrencilik Başvurusu

Yurtdışındaki öğrencilik durumunun Türkiye Cumhuriyeti Devleti nezdinde geçerli sayılması için, bağlı bulunduğunuz konsolosluktaki Eğitim Ataşeliği’ne başvurmanız gerekiyor.Burada önemli bir not düşmek isterim:Her konsoloslukta eğitim ataşeliği bulunmayabiliyor ve istenen evraklar konsolosluktan konsolosluğa küçük farklılıklar gösterebiliyor.

Bedelli Askerlik İptali Nasıl Yapılıyor?

Ben yoklamamı yaptırmış ve bedelli askerlik ücretini ödemiş olduğum için, askerliğimi tekrar tecil ettirebilmem adına öncelikle bedelli askerlikten vazgeçmem gerekiyordu.

Normalde birinci derece yakınlarınız birçok askerlik işlemini vekalet olmadan yapabiliyor. Ancak bedelli askerlik iptali için noterden vekalet şart.

Bu nedenle başvurduğum konsoloslukta bulunan noter birimine gittim. Görevliye durumu anlattım ve babama vekalet vermem gerektiği söylendi.Gerekli belgeler:

• Kendi kimlik belgem

• Vekalet verilecek kişinin T.C. kimlik numarası

• 
  

Bu noter işlemi yaklaşık 40 Euro tuttu.

Babam Türkiye’de yaşadığı şehirdeki herhangi bir notere giderek vekaleti tasdikli hale getirdi. Bunun için de yaklaşık 2.500 TL ödendi.

Askerlik Şubesinde Yapılan İşlemler

Ardından babam, benim adıma bağlı olduğum askerlik şubesine giderek:

• Bedelli askerlikten vazgeçmek istediğimi

• Ödediğim bedelin banka hesabıma iade edilmesini talep ettiğimi

belirten bir dilekçe verdi.

Bu noktada önemli bir uyarı yapmak isterim:Bedelli askerlikten vazgeçtikten sonra tekrar başvuramıyorsunuz. Yani ya Türkiye’de 6 ay askerlik yapmanız ya da yurtdışı bedelli askerlik hakkından faydalanmanız gerekiyor.

Bu işlemi Aralık ayı başında tamamladım. Milli Savunma Bakanlığı bana Şubat ayının ilk haftasına kadar geçici tecil verdi. Bedelli ücretim ise iptalden yaklaşık 1 ay sonra hesabıma iade edildi.

Yurtdışı Doktora Eğitimi Askerlik Tecili

Bedelli askerlik iptalinden sonra, bağlı olduğum eyaletin ana konsolosluğundaki Eğitim Ataşeliği’ne giderek talep edilen belgelerle özel öğrencilik başvurumu yaptım.

Görevli, özel öğrencilik kaydım tamamlandıktan sonra askerlik şubeme gerekli bildirimin yapılacağını ve askerliğimin tecil edileceğini söyledi. Nitekim öyle de oldu.

E-Devlet üzerinden yaptığım kontrolde, askerliğimin 2028 yılının son çeyreğine kadar tecil edildiğini gördüm.

Bundan Sonra Ne Yapıyorum?

Bundan sonraki süreçte yapmam gereken tek şey:

• Her dönem üniversiteden aldığım öğrenci belgesini

• Konsolosluğa e-posta yoluyla iletmek

Böylece eğitim ataşeliği, Milli Savunma Bakanlığı nezdinde askerlik tecil takibimin devamını sağlıyor.

Neden Bu Yazıyı Yazdım?

Bu konu hakkında internette neredeyse hiçbir güncel ve detaylı kaynak yok. Yurtdışı doktora eğitimi, askerlik tecili ve bedelli askerlik iptali gibi konular çoğu kişi için kafa karıştırıcı.

Ben de benzer durumda olanlara yol gösterebilmek adına, kendi yaşadığım süreci tüm detaylarıyla paylaşmak istedim. Umarım bu yazı, benimle aynı yollardan geçecek olanlara faydalı olur.